در راستای بهتر شدن معماری ایرانی

● نگاهی به معماری اماكن مذهبی سرتاسر جهان
معماری دینی عرصه ای است كه به طراحی و ساختارهای اماكن نیایشی چون، مسجد، كلیسا، كنیسه و معابد می پردازد، بسیاری از فرهنگها منابع قابل توجهی از منابع خود را به معماری دینی اختصاص داده اند، به طور كلی اماكن نیایشی را می توان در میان تأثیرگذارترین و پایدارترین عمارتهایی دانست كه تاكنون به دست بشر ساخته شده است.
ساختمانهای دینی اغلب طی قرنهای متمادی توسعه یافته و پیش از ساخت آسمان خراشها درمیان بزرگترین ساختمانهای جهان تلقی می شد. در حالی كه معماری دینی ازسبكهای مختلف سود می برد و گهگاه روندهای خاصی را ساختار خود دنبال می كنند، اما این سبكها همواره نسبت به سایر ساختمانهای زمان خود منحصر به فرد بوده است. با ظهوریكتاپرستی، ساختمانهای دینی به نحو فزاینده ای به مراكز نیایش و مراقبه تبدیل شدند.
● ابعاد معنوی معماری دینی
گاهی از معماری دینی با عنوان فضای مقدس یاد می شود. نورمن ال. كونس از معماران نامی معاصر اظهار داشته است كه هدف معماری دینی روشن كردن مرز میان ماده و ذهن، جسم و روح است. رابرت شولر از كشیشان پروتستان اشاره كرده كه اگر انسان بخواهد از لحاظ روانی سالم بماند باید از فضای طبیعی بهره گیرد، فضایی كه برای ما به عنوان انسان در نظر گرفته شده هوای آزادی چون یك باغ است.
اما در این میان ریچارد كیچهفر مدرس دین و تاریخ در دانشگاه نورث وسترن تصریح می كند كه وارد شدن به یك ساختمان دینی استعاره ای از وارد شده به روابط معنوی است وی می افزاید كه فضای مقدس را می توان توسط عاملی كه براین فرآیند معنوی تأثیر می گذارد تحلیل كنیم. طول این فضا تأكیدی بر اجتماع و بازگشت به اعمال مذهبی است؛ فضای نیایشی آن نشان دهنده درخواست و شنیدن پاسخ است و اشكال اجتماعی آن به منظور گردهمایی و ارتقاء حس صمیمیت و مشاركت در نیایش است.
● معماری باستانی
معماری دینی تعدادی از سبكها و شیوه های معماری باستانی را چون معماری عصر حجر، معماری باستانی مصری، معماری سومری در برگرفته است. ساختمانهای دینی باستان به ویژه معابد اغلب به عنوان محل سكونت خدایان درنظر گرفته می شدند و محل ارائه نذورات و قربانی های مختلف بودند.
وجود مقبره ها و ساختمانهای محل تدفین درگذشتگان نیز نمونه ای از ساختارهای معماری است كه انعكاس دهنده اعتقادات دینی آن جامعه محسوب می شود. معبد كارناك در شهر تیز مصر طی یك دوره ۱۳۰۰ ساله ساخته شد و معابد متعدد روی هم رفته شاید بزرگترین بنای دینی را كه تاكنون در جهان ساخته شده را تشكیل دهد.معماری دینی مصر در عهده باستان از مدتها باستان شناسان، معماران و عموم مردم را به خود جلب كرده بود.
● معماری كلاسیك
حدود سال ۶۰۰ پیش از میلاد ستونهای چوبی معبد هرا در المپیا جایگزین ستونهای سنگی شد. با گسترش این فرآیند به دیگر ساختمانهای نیایشی تعداد معدودی از ساختمانهای سنگی طی قرون باقی ماند. معماری یونانی از معماری یونانیهای باستان و رومن ها پیشی گرفت؛ درشرایطی كه معماری رومنها تنها تقلید سبك یونانی ها بود. ازآنجا كه معابد تنها ساختمانهایی محسوب می شوند كه از آن دوران باقی مانده اند قسمت اعظم ایده كارشناسان درباره معماری كلاسیك بر اساس همین ساختمانهای دینی قرار دارد. معبد پاراتنون كه به عنوان ساختمان خزانه داری و ستایش خدایان مورداستفاده قرار می گرفت بارزترین نمونه معماری كلاسیك محسوب می شوند.
● ویژگیهای ظاهر ساختمانهای دینی
جهت یابی ساختمانهای دینی در گذشته با خورشید، ماه، ستارگان یا سیارات در یك راستا قرار می گرفت و اغلب نزدیك كوهها، غارها، درختها یا رودخانه های سرشناس ساخته می شد. شباهت ساختمانهای دینی همه ادیان مفهوم «مركزیت» به عنوان فضایی مقدس است. این مركز با دروازه ها؛ چارچوب در، بخشی بیرونی و درونی شناخته می شود.
نور و رنگ نیز از ویژگیهای متمایز این عمارتها تلقی می شود كه هر كدام از ساختمانهای دینی براساس سنتهای دینی و فرهنگی خود و همچنین خاستگاه ها و بنیادهای خود از رنگ، نقاشی های دیواری، اشكال اساطیری، شیشه كاری منقوش، انعكاس نور خورشید، انعكاس نور ماه بهره می گیرند.

نقل از دانشگاه پیام نور ایلام

+ نوشته شده در پنجشنبه 1386/09/15ساعت 7:50 توسط محمد باغبان فتوت |

معماری دیجیتالی

معماری دیجیتالی

امروزه با استفاده از فضای دیجیتالی به خوبی می‌توان تمام جزئیات تصور شده یك طرح را پیشاپیش به تصویر كشید. كاری كه در گذشته تقریبا غیرممكن بود. فرم در فضای كامپیوتر ترسیم می‌شود. خلاقیت شكل می‌گیرد. بی‌مهابا مشكلی توسط دستی رقم می‌خورد در فضایی كه نه چندان آشناست اما این فضا یار دیرین است. این همان فضای كامپیوتری و عرصه‌ایی برای خلق نوآوری‌هاست. معماری به همراه فضای دیجیتال طرح‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهند طرح‌هایی كه اعجاز معماری دیجیتال را نمایانگر است. در این بین فرید قاسمی كارشناس ارشد طراحی معماری دیجیتالی به این سئوال، پاسخ می‌دهد كه " آیا معماری، در حیطه شكل‌گیری خود تنها به تفكر معمار وابسته است یا ممكن است به ابزاری نیز وابسته باشد؟ "
به نظر من معماری عبارت است از ساخت یك فضا كه بتواند به زندگی انسان هویت بخشد. هر چیزی كه بتواند هویت را، با در نظرگیری خواسته شخص به بهترین وجه ارایه دهد، باید برای آن احترام قائل شد.
نت‌های جاری شده در فضا تنها در صورتی شناخته می‌شوند كه ابزار آنها وجود داشته باشد؛ پس یك آلت موسیقی پلی است بین احساس هنرمند و مجموعه نت‌هایی كه هویتی را معرفی می‌كند. استفاده از ابزار نیز وقتی جایز است كه پیشرفت و تكامل انسان را سبب شوند و با دید ضد ارزش نباید به آنها نگاه كرد زیرا ابزار پیشرفته خواه ناخواه در زندگی امروزی، نیاز به شمار می‌آیند. در این بین تكنولوژی مدرن در حوزه معماری كه تولد آن سبكی آزاد و نامحدود است و شاید بی‌رحم مطرح می‌شود.
قاسمی معتقد است: «برای پیمودن مسیرهای بسیار طولانی در زمانی كوتاه‌تر باید از ابزار پیشرفته‌ای استفاده شود. اما در این بین سه نوع واكنش به وجود می‌آید. یا اینكه از استفاده ابزارهای مدرن امتناع می‌شود یا اینكه پس از استفاده از اینها به علت فقدان توانایی در كنترل ایده از مسیر اصلی منحرف می‌شود و یا اینكه به كارگیری این ابزار موضع‌‌گیری را نسبت به آن به وجود می‌آورد.»
در این میان بیشترین ضرر را معمارانی متحمل می‌شوند كه كارفرما را نمی‌توانستند نسبت به زیبایی یا موفقیت پروژه‌‌شان مجاب كنند و نیز كارفرمایانی كه برای ساخت یك طرح، با ابهام و تردید گام برمی‌داشتند.
اما به اعتقاد این كارشناس معماری، امروزه با استفاده از فضای دیجیتالی به خوبی می‌توان تمام جزئیات تصور شده یك طرح را پیشاپیش به تصویر كشید. كاری كه در گذشته تقریبا غیرممكن بود.
وی می گوید: «امروزه دیگر برای استفاده از خط‌كش T، قلم‌های راپید، میز نقشه‌كشی، ماكت و ابزارهای ساده‌دستی فرصت كوتاه است و نیز ارایه تصویری سه بعدی از یك طرح همانند بیمارستان، فروشگاه، هتل، برج و یا حتی یك بطری آب معدنی با استفاده از تكنیك‌های دستی شاید تنها از جنبه‌ فلسفی آن توجیه‌پذیر باشد زیرا كندی این كار در بطن تكامل‌پذیر و سرعت‌طلب عصر حاضر نمی‌گنجد. از سوی دیگر این ابزار به طرح اجازه می‌دهد كه در طول عمرش آثار بیشتری بر جای گذارد.»
در دنیای هنر، تصویرگرایی در نگاه اولیه یك خیال‌پردازی معمولی تصور می‌شود. اما با ابزارهای دیجیتالی بسیاری از هنرمندان می‌توانند با طی زمانی كمتر از ۲۰ _ ۱۰ سال خود را در میان دنیاهای آینده مشاهده كنند.
قاسمی تاثیر معماری و طراحی دیجیتالی را حتی در تهیه فیلم‌های گوناگون بسیار موثر می‌داند چنانچه می گوید :در یك مجله فیلم از جرج لوكاس پرسیده بودند: «كدامیك از فاكتورهای فیلم باعث رسیدن به یك دنیای علمی _ تخیلی شد كه تو آن را جنگ ستارگان نامیدی؟ او در جواب گفت: «فضای تخیلی، تنها از راه ساخت خانه‌های زمان آینده امكان‌پذیر شد.
قاسمی می‌افزاید: «عده‌ای فكر می‌كنند كه از ابزار جدید نباید در روند طراحی معماری استفاده كرد در حالی كه در معماری دیجیتالی این ابزار است كه برده بی‌چون و چرای ذهن انسان شده است. طراحان این نسل، دیگر نگران ارایه طرح خود نیستند، بلكه پس از كسب مهارت‌های كلاسیك رشته معماری و همچنین مسلح شدن به فلسفه‌های مطرح شده در این رشته می‌توانند در مدت زمانی معین به بیشترین و بالاترین سطح كیفی ارایه طرح دسترسی یابند.»
از دیدگاه این كارشناس حوزه معماری دیری نخواهد پایید كه این مجموعه، با توجه به مهارت‌های ویژه خود، مبدع سبك جدیدی در طراحی معماری می‌شوند و در ادامه باعث تولد دنیایی جدید، برگرفته از ذهن‌های خلاق معماران می‌شوند. معمار مسلط به محیط دیجیتالی به راحتی می‌تواند در حیطه فیلم و سینما نیز در فضاهای علمی_ تخیلی حضوری روشن كسب كند.»
او معتقد است: «طراحی و پرداخت دیجیتالی در معماری برابر با بی‌باكی به همراه جسارت، ابداع و نوآوری با كامپیوتر و نرم‌افزارهای ویژه معماری است .»

پایگاه خبری هنر ایران

+ نوشته شده در پنجشنبه 1386/09/15ساعت 7:44 توسط محمد باغبان فتوت |